Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Ιωάννη,
Απαντώ, με μεγάλο σεβασμό και εκτίμηση για τη θέση σας, στην «ανοιχτή επιστολή σας προς τον Πατριάρχη Κύριλλο» του Μαρτίου 2022 (106).
Εστιάζω στο σχόλιό σας ότι «Τίποτα δεν μπορεί ποτέ να δικαιολογήσει το γεγονός ότι οι «καλοί ποιμένες» που πρέπει να είμαστε παύουν να είναι «ειρηνοποιοί», ανεξάρτητα από τις περιστάσεις».
Υποστηρίζω με σεβασμό ότι η κεντρική εστίαση πρέπει να είναι στο ερώτημα τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο «ειρηνοποιοί» σε αυτό το πλαίσιο; Ο όρος «ειρήνη» δεν μπορεί να εκληφθεί ως απλώς η απουσία πολέμου σε έναν κόσμο στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες και το σύστημα του μονοπολικού παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού ξεκινούν τακτικά και μονομερώς πολέμους χωρίς δισταγμό. Εδώ πρέπει να επικεντρωθούμε στην «Ειρήνη του Χριστού»: «Σας δίνω την ειρήνη μου, η οποία δεν είναι εκ του κόσμου τούτου» Ιωάννης 14:27.
Ο δικός μου ορισμός του όρου «ειρηνοποιός» είναι ένα άτομο που εργάζεται για να επιτύχει αυτή την εξαιρετική κατάσταση όπου βρίσκεται στην «Ειρήνη του Χριστού», ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ η προσευχή του, έχοντας επίγνωση της αγάπης του Δημιουργού που πέφτει πάνω μας ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΣ αγαπώντας τον πλησίον σου ως τον εαυτό σου.
Μιλώντας από την προσωπική μου εμπειρία από τη ζωή μου, την οποία ουσιαστικά έζησα ως «αστικός μοναχός», μπορώ να επιβεβαιώσω με έμφαση ότι το έργο του «ειρηνοποιού» όπως το ορίζω είναι ΑΠΕΙΡΑ πιο εύκολο να επιτευχθεί στη Ρωσία παρά στη Δυτική Ευρώπη και σίγουρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γι’ αυτό τώρα ζω στη Ρωσία, υπό ειδικούς κανόνες για τους ξένους που μοιράζονται τις ρωσικές πνευματικές αξίες.
Ο λόγος ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ το έργο του «ειρηνοποιού» είναι ΑΠΕΙΡΑ πιο εύκολο να επιτευχθεί στη Ρωσία παρά στις δυτικές κοινωνίες είναι η διαφορά στον «πνευματικό χαρακτήρα» αυτών των κοινωνιών. Δεν ζούμε σε κενό, προφανώς – η αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους μας επηρεάζει. Σύμφωνα με την εμπειρία μου, οι Ορθόδοξοι μπορεί κάλλιστα να είναι ενωμένοι στις συναθροίσεις τους στη Δυτική Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά τότε πρέπει να βγουν στον κόσμο και να ζήσουν σε κοινωνίες που χαρακτηρίζονται, όχι μόνο από πνευματική διχόνοια, αλλά και από μια λίγο-πολύ πλήρη απουσία ουσιαστικής πνευματικής σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων. Το αμερικανικό σύστημα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού που ελέγχει επίσης την Ευρώπη «εμπορευματοποιεί» ενεργά τους ανθρώπους, ενθαρρύνοντάς τους να γιορτάζουν το εγώ τους και ουσιαστικά εξαλείφοντας την πνευματική αλληλεπίδραση από τον «κοινωνικό ιστό». Σύμφωνα με την εμπειρία μου, σε αυτές τις κοινωνίες είναι δυνατό να κάνει κανείς το έργο του «ειρηνοποιού» μόνο όταν κάποιος εργάζεται ειλικρινά για να «αγαπάει τον πλησίον του ως τον εαυτό του» ενώ ΕΙΝΑΙ η προσευχή του «κολυμπώντας αντίθετα» στην κοινωνία. Αυτό συζητείται στην ανάρτηση #5 «Όντας το «μέτρο της μαγιάς» στην Αμερική: Η προσευχή του είμαι εν Χριστώ στο στήθος».
Αντίθετα, στη Ρωσία, είναι εύκολα δυνατό να κάνει κανείς το έργο του «ειρηνοποιού» ενώ «κολυμπάει με το ρεύμα» της κοινωνίας. Αυτό συζητείται στην ανάρτηση #25 «Πραγματικός χρόνος στο Πάρκο της Νίκης».
Ο λόγος για αυτή τη διαφορά είναι ότι το μυστηριώδες πνευματικό φαινόμενο γνωστό ως «σομπορνοστ» εξακολουθεί να υπάρχει στη Ρωσία, αν και σε μεγάλο βαθμό μειωμένο σε σύγκριση με αυτό που ήταν κάποτε. Πρόκειται για μια εκδήλωση πνευματικής ενότητας που βασίζεται θεμελιωδώς στο «αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν» και «τροφοδοτείται» ενεργά από την προσευχή πολλών ανθρώπων. Αντίθετα, μπορώ να επιβεβαιώσω από την εμπειρία μου των 20 ετών που ζούμε στη Δανία ότι οι Δανοί έχουν ένα παρόμοιο φαινόμενο «πνευματικής ενότητας» που αποκαλούν «hygge». Αλλά οι Δανοί είναι συντριπτικά άθεοι. Η ενότητά τους βασίζεται στην «αγάπη του δανικού λαού» και τείνει να αποξενώνει τους μη Δανούς. Και σε καμία περίπτωση δεν τροφοδοτείται από την προσευχή. Έχει έναν θεμελιωδώς διαφορετικό χαρακτήρα από την εξαιρετική «σομπορνοστ», η οποία δεν είναι απλώς η «αγάπη του ρωσικού λαού» και η οποία δεν αποξενώνει τους μη Ρώσους. Κατά ειρωνικό τρόπο, η Δανία βυθίστηκε στον αθεϊστικό υλισμό κατά την ίδια χρονική περίοδο που η Ρωσία ανέκαμψε από αυτόν, βιώνοντας κυριολεκτικά μια «πνευματική επανάσταση» μετά την πτώση των κομμουνιστών.
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει απορρίψει τη θεολογική έννοια του «ρωσικού κόσμου» ως αιρετικό «εθνοφυλετισμό». Αλλά ενώ είναι αλήθεια ότι οι Ρώσοι εθνικιστές προσπαθούν να «καλύψουν τον εαυτό τους» με την Ορθοδοξία με τον ίδιο τρόπο που οι Αμερικανοί εθνικιστές προσπαθούν να «καλύψουν τον εαυτό τους» με τον Προτεσταντισμό, είναι επίσης αλήθεια ότι η έννοια του «ρωσικού κόσμου» έχει ισχυρή πνευματική βάση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η συντριπτική πλειοψηφία των Ρώσων Ορθόδοξων ιερέων υποστηρίζει τη θέση του Πατριάρχη Κυρίλλου. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αρέσκεται να λέει ότι «οι Ρώσοι ιερείς φοβούνται να μιλήσουν εναντίον του Πούτιν». Υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτή τη δήλωση. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν μειώνει τις συνέπειες του γεγονότος ότι η συντριπτική πλειοψηφία ΔΕΝ ΔΙΑΦΩΝΕΙ με τον Πούτιν για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Ελλάδα παραμένει, επίσημα, μια «ορθόδοξη χριστιανική» χώρα. Αλλά στην πραγματικότητα, η Ελλάδα έχει ακολουθήσει μια παρόμοια πορεία με τη Δανία και μάλιστα τώρα μοιάζει πολύ περισσότερο με τη Δανία παρά με τη Ρωσία. Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος δεν αποδέχεται την αγιοποίηση του δολοφονημένου ημι-Δανού Τσάρου Νικολάι Β’. Απλώς δεν κατανοεί τη σημασία αυτού που ήταν η «Αγία Ρωσία» που χάθηκε με τη δολοφονία του Αγίου Μάρτυρα Τσάρου και της οικογένειάς του. Αυτό συζητείται στην ανάρτηση #27 «Το Στέμμα του Τσάρου – η πραγματική σημασία του μαρτυρίου του ημι-Δανού Νικολάι Β’ και της οικογένειάς του».
Η «Αγία Ρωσία» ήταν μια κοινωνία που επιτεύχθηκε μέσα από 1000 χρόνια ανάπτυξης στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό – μια κοινωνία με επικεφαλής έναν αυταρχικό Ορθόδοξο Τσάρο, αλλά χαρακτηριζόμενη από «σομπορνότητα», την οποία ο Μητροπολίτης Ιωάννης Σνίτσεφ αποκαλούσε «ρωσική δημοκρατία». Αυτή ήταν κυριολεκτικά η ένωση του λαού και της Ορθόδοξης εκκλησίας – ένα επίτευγμα που δεν συνέβη πουθενά αλλού στη γη πριν ή έκτοτε. Η «Αγία Ρωσία», φυσικά, περιελάμβανε το μεγαλύτερο μέρος αυτού που τώρα ονομάζεται «Ουκρανία». Οι κομμουνιστές δημιούργησαν το ξεχωριστό κράτος της «Ουκρανίας», αλλά δεν κατέστρεψαν τη «σομπορνότητα». Αντίθετα, την επαναπροσδιόρισαν για τους δικούς τους σκοπούς. Έτσι, μετά την πτώση των κομμουνιστών το 1991, η «σομπορνότητα» ήταν ακόμα ζωντανή και καλά στον «ρωσικό κόσμο».
Η «σομπορνοστ» δέχεται τώρα επίθεση από το δυτικό σύστημα καταναλωτικού καπιταλισμού, το οποίο κυριολεκτικά επιβλήθηκε στη Ρωσία μετά την πτώση των κομμουνιστών. Πολλοί από εμάς εδώ εργαζόμαστε για να αλλάξουμε την τροχιά της ανάπτυξης, ώστε να εναρμονίσουμε το παρελθόν και το μέλλον της Ρωσίας – να επιστρέψουμε στην «σομπορνοστ» και σε ένα σύγχρονο επακόλουθο της «Αγίας Ρωσίας». Αλλά προς το παρόν τουλάχιστον, η «σομπορνοστ» εξακολουθεί να είναι έκδηλη. Και ενώ είναι σαφώς μειωμένη σε σύγκριση με το 1991, εξακολουθεί εξίσου σαφώς να διακρίνει τον «πνευματικό χαρακτήρα» της ρωσικής κοινωνίας από αυτόν της Δύσης.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα, υποστηρίζω ταπεινά ότι ο χαρακτηρισμός του πολέμου στην Ουκρανία από τον Πατριάρχη Κύριλλο ως «μεταφυσικού αγώνα» είναι απολύτως σωστός. Κατά την άποψή μου, είναι λογικό να πούμε ότι ο Ορθόδοξος κόσμος είναι πλέον διχασμένος μεταξύ αυτού που αποκαλώ Δυτικό «Ορθόδοξο ατομικισμό» όπως ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και την Ανατολική «Ορθόδοξη σομπορνοστ» του «ρωσικού κόσμου».
Υποστηρίζω με σεβασμό ότι ο μέσος Ρώσος, και η συντριπτική πλειοψηφία των Ρώσων Ορθόδοξων ιερέων, βλέπουν τον πόλεμο στην Ουκρανία ως αμυντικό ενάντια στην «εισβολή» του ΝΑΤΟ στον «ρωσικό κόσμο». Ορισμένα πραγματικά ζητήματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγηση αυτής της προοπτικής περιλαμβάνουν τα εξής:
(1). Η Ρωσία έχασε 27 εκατομμύρια ανθρώπους νικώντας τη Γερμανία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
(2). Η επανάσταση του 1917, όπως και η επανάσταση του Μαϊντάν του 014 στην Ουκρανία, ΒΟΗΘΗΘΗΚΕ ενεργά (και κάποιοι λένε ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ) από Δυτικές δυνάμεις, δηλαδή τη Βρετανία, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία και τη Γαλλία.
(3). Η Ρωσία έλεγε σε αυτές τις ίδιες Δυτικές δυνάμεις για 14 χρόνια ότι δεν θα ανεχόταν ποτέ την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
(4). Το σχέδιο των ΗΠΑ να εντάξουν την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ προκαλούσε ενεργά και σκόπιμα έναν πόλεμο.
Αυτό ήταν ένα υπολογισμένο σχέδιο για την « τεντώσω» της Ρωσίας και, ως εκ τούτου, την πτώση της κυβέρνησης Πούτιν. (Βλέπε έκθεση από την εταιρεία RAND « Τέντωμα της Ρωσίας», ιδίως το κεφάλαιο 4) (107). Ήταν μια συνειδητή, εκούσια πράξη πολέμου. Οι Αμερικανοί νόμιζαν ότι θα μπορούσαν να κερδίσουν μέσω οικονομικών κυρώσεων, με όλους τους θανάτους να γίνονται από Ρώσους (οι οποίοι είναι γενετικά αδιάκριτοι από τους Ουκρανούς). Αλλά οι Αμερικανοί έκαναν λάθος υπολογισμούς. Υπερεκτίμησαν τη σημασία του «παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού» τους, ο οποίος τώρα βρίσκεται σε καλό δρόμο για την κατάρρευση. Και το πιο σημαντικό, υποτίμησαν τους Ρώσους.
Σας προσκαλώ να προσευχηθείτε μαζί με τον Άγιο Ιωάννη της Σαγκάης και του Σαν Φρανσίσκο, του οποίου τα διαπιστευτήρια ως υπέρμαχος της παγκόσμιας Ορθοδοξίας είναι απαράμιλλα, επανεξετάζοντας τη θέση σας σε αυτό το ζήτημα.
Με αγάπη εν Χριστώ,
Θεοφάνης
106. «Ανοιχτή επιστολή του Μητροπολίτη Ιωάννη Ντούμπνα προς τον Πατριάρχη Κύριλλο», 9 Μαρτίου 2022, βρίσκεται στη διεύθυνση: https://www.orthodoxie.com (https://orthodoxie.com/la-lettre-ouverte-du-metropolite-jean-de-doubna-au-patriarche-cyrille/?fbclid=IwAR3j0s7Q7bwA6TJcA- a7ckzbRgJzcidWFmoK9IKElbksMFJOjFhn713wqPk και είναι διαθέσιμη για λήψη εδώ.
107. Dobbins, J. et al. Τέντωμα της Ρωσίας: Ανταγωνισμός από πλεονεκτικό έδαφος. (2018) Rand Corporation, ISBN: 978-1-9774-0021-5
Σχολιάστε